Kerkuilen in beeld

Een nachtelijke jager die over het landschap vliegt, de kerkuil. De kerkuil is te vinden op het boerenland waar hij zich graag vestigt in schuren, verlaten gebouwen en uilenkasten waar de kerkuil overdag slaapt en kan nestelen. Kerkuilen zijn echte nachtdieren, ze jagen voornamelijk op muizen in het open veld. Als ze eenmaal een goed plekje hebben gevonden dan blijven terugkomen om te broeden.
Kenmerkend voor de kerkuil is zijn licht kleur van donkergeel tot bijna wit, samen met zijn gezichtsveren die als een soort hart op zijn kop staan. In Nederland zijn er ongeveer 2500 broedparen van de kerkuil die vooral gebruik maken van de nestkasten die in schuren worden opgehangen.

14089301_1302138799798187_7340128289748913803_n

Wil je nog meer weten over de kerkuil? Kom dan Zondag 25 september van 13.30-16.30u naar de Braakman boerderij, Braakmanweg 5 te Biervliet. De coördinator van de werkgroep kerkuilen in Zeeuws-Vlaanderen geeft uitgebreide informatie met o.a. PowerPoint presentatie, echte braakballen en nestkast.

 

Geplaatst in Boswachter Erik Schram | Een reactie plaatsen

Runderen en paarden in natuurgebieden niet voeren!

Op de Kop van Schouwen lopen runderen, exmoorpony’s en shetlanders om Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten te helpen het open landschap te behouden. Zo blijft de natuur gevarieerd en het staat ook nog eens mooi in het landschap om de dieren te zien grazen. Helaas komt het voor dat mensen de dieren voeren. Daardoor zijn er regelmatig ernstig zieke dieren, met een enkele keer zelfs de dood tot gevolg…

shetlander-foto-ilona-noorlander-staatsbosbeheer

Foto: Ilona Noorlander, Staatsbosbeheer

Speciale rassen
De paarden, runderen en shetlanders die op de Kop van Schouwen lopen zijn speciaal geselecteerd voor het begrazen van schrale gebieden. Dit betekent dat de planten in de gebieden weinig voedingsstoffen bevatten. De geselecteerde rassen zijn van oorsprong gewend om in deze minimale omstandigheden te leven. Wanneer zij rijke voeding krijgen, zoals bijvoorbeeld brood of fruit, worden ze bijna onmiddellijk ernstig ziek.

Bijvoeren
Mocht het voorkomen dat de dieren een tekort aan voeding krijgen, dan voeren wij zelf het juiste voer bij. Dit voorkomt dat de paarden en runderen ziek worden. Komende periode zullen we met extra bebording en flyers mensen vragen de dieren absoluut niet bij te voeren. We hopen dat u mee helpt een oogje in het zeil te houden!

~ Boswachter Wendy

 

Geplaatst in Boswachter Wendy Janse | Tags: , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen

De beet van de duivel

blauwe-knoop-alex-de-visser

Foto: Alex de Visser

Op vochtige, arme zandgronden kleurde vroeger, in het midden van de zomer, de Blauwe knoop de velden paarsbauw. Helaas komt deze geneeskrachtige plant van de hooilanden nog maar op een enkele plaats in Zeeland voor: de Vroongronden.

De wortelstok van de Blauwe knoop is opvallend kort en het lijkt wel of er aan de voet een soort litteken zit dat volgens een legende een ‘duivelsbeet’ wordt genoemd. Ook de Latijnse naam Succisa pratensis wijst naar de vreemde wortel. Succisa betekent ‘afgekapt’ en pratensis betekent ‘in het veld’’. De ronde, blauwepaarse bloem lijkt op een ouderwetse knoop, vandaar de Nederlandse naam Blauwe Knoop.

De legende gaat als volgt:

Enkel jaren geleden leefde er een arme molenaarsdochter met haar vader. Toen haar vader ten prooi leek te vallen aan een besmettelijke en dodelijke ziekte, riep de dochter ten einde raad :”Ik heb er alle voor over om mijn vader beter te maken”. Op hetzelfde moment dat ze die gedachte uitsprak verscheen de duivel: “Je kunt je vader genezen met kennis van de geneeskrachtige planten. Ik bied je deze kennis aan in ruil voor je ziel”, fluisterde hij haar in het oor. Zonder te aarzelen nam het meisje het voorstel aan en spoedig was haar vader met behulp van een geneeskrachtige plant genezen.

Omdat ze nu alles van geneeskrachtige kruiden wist, riepen andere mensen ook haar hulp in. Al snel werden alle zieken in het dorp beter. Toen haar roem tot ver buiten de dorpsgrenzen steeg en de mensen haar als een heilige begonnen te zien, schrok de duivel en maakte haar blind zodat ze geen geneeskrachtige planten meer kon zoeken en bereiden.

In die tijd werd blindheid genezen met de wortel van de Blauwe Knoop. De duivel beet een stukje van de wortel af om te voorkomen dat het meisje zichzelf genas. Vanaf die dag heeft de Blauwe Knoop zijn geneeskrachtige werking ten aanzien van blindheid verloren. Wel werd de plant nog gebruikt bij pest, verbrandingen, pokken, roos en schurft.

Omdat de Blauwe Knoop in Zeeland zo zeldzaam is, kijken we elk jaar met spanning uit naar het moment van bloeien. Pas dan wordt de plant in het veld goed zichtbaar. Ook veel vlinders wachten op dit moment, de bloem wordt veel bezocht door onder andere enkele langsprietmotten, dikkopjes, witjes en is tevens een waardplant voor microvlinders.

 

 

Geplaatst in Boswachter Marijke Lieman | Een reactie plaatsen

Cultuur snuiven tijdens Open Monumentendagen

open-monumentendag-bunker-koude-oorlog-2

Het weekend van 10 en 11 september staat in het teken van één van de grootste culturele evenementen van Nederland: de Open Monumentendagen. Dit jaar zijn duizenden monumenten door heel Nederland voor iedereen toegankelijk. Ook Staatsbosbeheer doet met 22 monumenten mee met onder meer forten, bouwwerken, molens en natuurgebieden met een hoge cultuurhistorische waarde. Het publiek wordt getrakteerd op rondleidingen, activiteiten en kan natuurlijk op eigen gelegenheid de verhalen uit ons verleden ontdekken. Kijk op http://www.staatsbosbeheer.nl/openmonumentendag voor een overzicht van de deelnemende locaties met programma. In Zeeland kunt u terecht bij de Meester van der Heijden Groeve in Nieuw Namen, Fort Rammekens bij Ritthem, De Juttershut en het Opzichterskantoortjes bij de excursieschuur in Westenschouwen en bij de Bunker uit de Koude Oorlog in de Boswachterij Westerschouwen.

Open Monumentendag is een jaarlijks evenement en trekt meer dan een miljoen bezoekers. Het is een mooie manier om mensen in contact te brengen met ons erfgoed. En het laat zien dat de verhalen en de schoonheid van monumenten een verrijking voor onze leefomgeving en voor onszelf zijn.

800 Monumenten

Staatsbosbeheer beheer landgoederen, buitenplaatsen, historische tuinen en woonhuizen in onze gebieden. Daarnaast bezitten we boerderijen en religieuze, militaire en industriële monumenten. In totaal zijn zo’n 800 rijksmonumenten aan de zorg van Staatsbosbeheer toevertrouwd die we koesteren om ze te behouden en beleefbaar te maken voor vele generaties.

 

 

Geplaatst in Boswachter Marijke Lieman | Een reactie plaatsen

Explosie van herfstschroeforchissen in het Grevelingenmeer

Een onopvallend plantje met bloemen die als een cilinder op de steel staan. Zijn uiterlijk doet het niet vermoeden, maar de herfstschroeforchis is een hele bijzondere plant die bijna nergens voor komt in Nederland. Hier in de Grevelingen wel. En hóe! In enorme aantallen.

Grote verandering
Het is bijna niet voor te stellen, maar ruim 50 jaar geleden waren de eilanden in de Grevelingen nog kale zandbanken. Met vloed liepen ze onder water en met eb konden vogels er hun hart ophalen en zich vol eten met kokkels en pieren. Met de aanleg van de Grevelingendam (1965) en de Brouwersdam (1971) is het landschap flink veranderd. De eilanden zijn niet meer onder invloed van getij, daardoor kan de natuur zich ontwikkelen. Bomen groeien, bosjes ontstaan en dankzij begrazing van koeien en paarden en aanvullend maaien blijven de eilanden een afwisselend karakter houden.

Herfstschroeforchis Hompelvoet horizontaal - Foto Wendy Janse Staatsbosbeheer

Herfstschroeforchis op de Hompelvoet in de avondzon – Foto: Wendy Janse

Walhalla voor herfstschroeforchis
Met het neerdalen van regen op de voormalige zandplaten is er een zoetwaterbel ontstaan onder de eilanden van zo’n 20 meter. Dat biedt perspectief voor een heleboel bijzondere planten zoals de moeraswespenorchis, parnassia en dus ook de herfstschroeforchis. Vooral op natuureiland Hompelvoet vind je bijzondere flora. De zandgrond, schrale bodem, kalkrijkdom, verloop van het grondwaterpeil en de saltspray maken de Hompelvoet een walhalla voor de herfstschroeforchis.

Zeer zeldzaam
De eerste herfstschroeforchis werd ontdekt in 2004 en vanaf toen is deze prachtige orchidee nauwkeurig geteld. De rode lijst soort wordt als zeer zeldzaam aangeduid en is afgelopen jaren in aantal gigantisch gegroeid. Waar er in 2013 nog zo’n 10.000 exemplaren te vinden waren, is in 2016 een aantal geteld van zo’n 53.000 bloeiende herfstschroeforchissen!

Schelpjes
De ontwikkeling van de herfstschroeforchissen op de Hompelvoet worden nauwkeurig bijgehouden door vogelwachter Kees de Kraker. Ieder jaar zeeft hij kokkelschelpen uit een voormalige schelpenbank en verpakt ze in zakjes van 100 stuks. In proefvlakken merkt hij de herfstschroeforchissen door er een schelpje bij te leggen. Nu het aantal planten zo enorm is, is het onmogelijk alle individuen te merken en daarom wordt op basis van de tellingen in de proefvlakken een schatting gedaan. Na jaren van populatieverdubbeling lijkt de groei van het aantal herfstschroeforchissen zich langzaam te stabiliseren. Met een groei van zo’n 8.000 exemplaren is de populatie dit jaar 18% gegroeid ten opzichte van vorig jaar.

Grootste populatie ter wereld
Naast de populatie op de Hompelvoet vind je de zeer zeldzame orchidee ook in Bemelerberg in Zuid-Limburg (enkele honderden exemplaren) en in de Westduinen (enkele duizenden exemplaren). De populatie herfstschroeforchissen op de Hompelvoet is met 53.000 bloeiende exemplaren wellicht de grootste ter wereld. Van geen enkel ander gebied is zo’n grote populatie bekend. Daar zijn we stiekem toch een beetje trots op!

~ Boswachter Wendy

 

Geplaatst in Boswachter Wendy Janse | Tags: , , , , , , , | 1 reactie

De zeugenkraker

De uitgevlogen visarend van de Biesbosch, de burlende edelherten van de Veluwe, de otters her en der, de bevers overal – behalve in Zeeland – zijn dieren die tot de verbeelding spreken. Weliswaar alleen in overdrachtelijke zin aaibaar, zijn dat beesten, die hoog in populariteits-toptien staan. Het kleinere grut daarentegen, komt er wat dat betreft vaak wat bekaaid af. Vlinders, libellen en bijen krijgen nog wel es aandacht, maar oorwurmen, kakkerlakken en muggen alleen als er gezondheidstechnische of hygiënische problemen zijn. Ook spinnen behoren niet tot de meest geliefde dieren en dat terwijl ze nuttig en over het algemeen ongevaarlijk zijn. Vrijwel alle Nederlandse soorten eten immers “schadelijke”insecten. En de meeste zijn zo zwak, dat ze met hun kaken niet door je huid heen komen en je dus geen pijn kunnen doen. Maar er zijn uitzonderingen! Een week geleden ontdekte ik in een oude kazemat op Fort Rammekens een roodwitte celspin. Dat is een in Nederland toch vrij zeldzame spin, die ’s nachts jaagt en zich vrijwel alleen maar vergrijpt aan pissenbedden. Om die pantserhuid van die kleine landkreeftjes te doorboren, heb je sterke kaken nodig. En die heeft-ie, onze vriend. En daarmee kan hij – nou ja, vooral zij: het veel grotere vrouwtje – ook door onze huid heen bijten. Onaangenaam. Gewoon afblijven dus en griezelen maar:-) (foto: Jan van der Linden). Roodwitte celspin

Geplaatst in Boswachter Karel Leeftink | Een reactie plaatsen

Nieuwe broedeilandjes in de Prunje

De machines zijn al volop aan de slag in het terrein van Staatsbosbeheer in de Prunje aan de Zuidkust van Schouwen. Het is altijd even wennen als grote machines door een natuurgebied rijden, maar komend voorjaar leggen de eerste vogels al hun eieren op de nieuwe eilandjes!

Strandplevier klein, foto Staatsbosbeheer Wendy Janse

Volgend jaar hopen we op jonge strandplevieren – Foto: Staatsbosbeheer, Wendy Janse

Lepelaars en kluten
De Prunje is onderdeel van de Zuidkust van Schouwen en ligt tussen de Delingsdijk en de N59. 18 jaar geleden is het gebied ingericht en bijzonder populair bij een heleboel vogels. Van de week zag ik hier bijvoorbeeld wel 30 lepelaars en 25 kluten hun voedsel zoeken en in de broedperiode vind je er onder andere verschillende soorten steltlopers.

Broedeilandjes en schelpenbankjes
Het gebied kan komend voorjaar nog meer vogels verwachten. Er worden schelpenbankjes en broedeilanden aangelegd aan de noordzijde van de Prunje. Sommige vogelsoorten, zoals de strandplevier, willen per se broeden in de rand van water en land. Met deze soorten gaat het slecht, want er zijn nog maar weinig plekken waar ze kun nest kunnen maken. Juist voor deze soorten maken we de broedeilandjes en schelpenbankjes, want hier is het water niet onderhevig aan eb en vloed en hebben ze alle rust de jongen groot te brengen.

Turegluren
Naast vogels zijn ook natuurliefhebbers erg gecharmeerd van het gebied. Regelmatig stoppen automobilisten en fietsers op de uitkijkpunten om te genieten van de vogels. En het wordt alleen maar mooier voor natuurliefhebbers. Vlakbij uitkijkpunt ‘Turegluren’ wordt een schelpenbank en een broedeiland gerealiseerd waarop komend voorjaar hopelijk visdiefjes en kluten broeden. Ook vanaf de uitkijkpunten zijn de nieuwe schelpenbankjes en broedeilandjes goed zichtbaar.

Programmatische Aanpak Stikstof
De maatregelen zijn een compensatie van de stikstofuitstoot in Nederland. Het is een zogeheten PAS project. De Provincie maakt geld beschikbaar om dergelijke PAS projecten te realiseren. De industrie, landbouw maar ook auto’s en vrachtwagens stoten stikstof uit die neerdaalt vanuit de lucht. De aarde wordt hier verreikt en schrale natuur die in Zeeland thuis hoort gaat verloren. Met de PAS maatregelen wordt de uitstoot van stikstof gecompenseerd en blijft er toch ruimte voor economie om zich te ontwikkelen.

~ Boswachter Wendy

 

Geplaatst in Boswachter Wendy Janse | Tags: , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen